Prawa dziecka – podstawowe informacje, które trzeba znać.

7 maja 2015 Wiedza
kalejdoskop-praw-dziecka-ikona

PRAWA DZIECKA – co należy wiedzieć zanim zacznie się edukować dzieci na temat ich praw

Elżbieta Czyż z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka

Serdecznie dziękujemy
Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka

za wyrażenie zgody na publikację
niniejszego
artykułu.

 

  • Prawa dziecka są pojęciem z kategorii praw człowieka i wynikają z jego godności i niepowtarzalności jako jednostki ludzkiej;
  • Prawa dziecka to co innego niż jego podstawowe potrzeby. Nie ma prawa   do wy­cho­wania w szczęśliwej rodzinie, czy prawa do miłości, aczkolwiek to niezwykle ważne potrzeby każdego człowieka;
  • O prawach dziecka, jak o prawach człowieka mówi się w relacji władza –jednostka. Jeżeli dziecko ma prawo to znaczy, że państwo musi mu zapewnić możliwość korzystania z tego prawa. Na przykład prawo do nauki oznacza, że państwo gwarantuje każdemu dostęp do szkoły, opracowuje programy nauczania, kształci nauczycieli itd. Wszystko regulują odpowiednie przepisy. W przypadku prawa do nauki przede wszystkim ustawa o systemie oświaty i odpowiednie akty wykonawcze.
  • Prawa dziecka, tak jak prawa człowieka podlegają ograniczeniom, ale tylko takim, które są przewidziane przez ustawę i konieczne w społeczeństwie demokratycznym ze względu na bezpieczeństwo państwowe i publiczne, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Ograniczeń nie ma jedynie w przypadku praw: do ochrony przed torturami, nieludzkim i poniżającym traktowaniem i karaniem oraz ochrony przed niewolnictwem i poddaństwem.
  • Jeżeli dziecko/człowiek ma prawo to znaczy, że muszą być procedury dochodzenia tego prawa. „Mieć prawo oznacza móc rościć”. W przeciwnym razie prawo staje się pustą deklaracją.

Dzieci podlegają władzy rodzicielskiej i to przede wszystkim rodzice decydują o ich wychowaniu czy światopoglądzie.   Zostało to zapisane w różnych dokumentach m.in.: Konstytucja RP art. 48 :” Rodzice mają prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami. Wychowanie to powinno uwzględniać stopień dojrzałości dziecka, a także wolność jego sumienia i wyznania oraz jego przekonania”. Art. 48 ust.2: „Ograniczenie lub pozbawienie praw rodzicielskich może nastąpić tylko w przypadkach określonych w ustawie i tylko na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu”, art.53 ust.3: „Rodzice mają prawo do zapewnienia dzieciom wychowania i nauczania moralnego i religijnego zgodnie ze swoimi przekonaniami (…)”.

 

Przeczytaj cały artykuł